Tymczasem wybór lornetki odpowiedniej dla dziecka nie jest prosty, a producenci sprzętu optycznego wcale nie ułatwiają nam zadania, bo dążąc do redukcji kosztów, skupiają się na najpopularniejszych parametrach, które docelowo wcale nie są optymalne dla dzieci. Trochę szkoda, że w pogoni za zyskiem i zgodnością właściwych sum w odpowiednich tabelkach w Excelu, zaniedbujemy najmłodszych. Szkoda tym większa, że kryteria wyboru lornetki dla dziecka, są bardzo podobne do tych, jakie przed takim sprzętem stawia także senior. Ograniczając wybór do tylko standardowych parametrów, producenci zaniedbują więc jednocześnie swoich najmłodszych i najstarszych potencjalnych klientów.

Waga i średnica obiektywu

Pierwsze kryterium wynika z faktu, że dziecko ma zdecydowanie mniej siły niż dorosły. Oczywistym jest więc fakt, że nie poradzi sobie ono ze sprzętem ciężkim i mało poręcznym. Można tutaj powiedzieć nawet więcej. Im lżejsza i zgrabniejsza będzie lornetka, na tym dłuższe i bardziej komfortowe obserwacje będzie mogła pozwolić sobie nasza pociecha.

Idealna lornetka dla dziecka nie powinna więc ważyć więcej niż 550-600 gramów i tylko w wyjątkowych przypadkach powinniśmy rozważać coś cięższego. Takie ograniczenie od razu narzuca nam zakres średnic obiektywów, w których powinniśmy się poruszać i oznacza, że będą interesować nas prawie wyłącznie instrumenty o obiektywach dochodzących do 35 mm.

Powiększenie

Nie popełnijmy jednego z największych błędów początkujących obserwatorów i nie kupujmy lornetki ze zbyt dużym powiększeniem. One naprawdę są przereklamowane. Duże powiększenia są trudniejsze do utrzymania w ręku, szczególnie podczas dłuższych sesji obserwacyjnych, gdzie dodatkowo do głosu dochodzi zmęczenie naszych rąk. Ten problem nasila się u dzieci, które nie mają takiej siły i stabilności uchwytu oraz postawy jak dorośli. Wybierając więc lornetkę dla najmłodszych, powinniśmy skupić się na powiększeniach klasy 6-7x i tylko w wyjątkowych sytuacjach dochodzić do 8x.

Źrenica wyjściowa

Źrenica wyjściowa jest parametrem wtórnym w stosunku do średnicy obiektywu i powiększenia, bo powstaje przez podzielenie pierwszego przez drugie. Przykładowo, lornetka 7x35 ma źrenicę wyjściową o wartości 5 mm, bo 35 podzielone na 7 daje właśnie 5.

Owa źrenica jest jednak bardzo ważna, bo mówi nam o jasności obrazu dawanej przez lornetkę. Jasność powierzchniowa rośnie bowiem z kwadratem źrenicy. Tak więc, przykładowo, lornetka o źrenicy 5 mm (np. 7x35 czy 6x30) da nam obraz o aż 56% jaśniejszy niż model o źrenicy 4 mm (np. 8x32 czy 7x28).

Za najbardziej uniwersalną źrenicę wyjściową uznaje się wartość 5 mm. Poziom 6-7 mm jest przeznaczony dla lornetek nocnych, natomiast lornetki ze źrenicami klasy 2.5-3.5 mm są przeznaczone głównie do użytku w pogodne dni.

W przypadku lornetek dla dzieci warto jeszcze powiedzieć o jednej, ważnej rzeczy. Otóż bardzo często na rynku spotyka się lornetki przeznaczone do użyku na wodzie (statki, jachty, łódki), które mają parametry 7x50, a więc oferujące źrenicę wyjściową aż 7.14 mm. Po co tak duża źrenica wyjściowa w lornetce, której używa się głównie podczas pogodnych dni, gdy źrenica naszego oka rozszerza się maksymalnie do 3-4 mm? Otóż odpowiedzią jest brak stabilności na kołyszącym się pokładzie naszego wodnego środka lokomocji. Przy pojawiających się wtedy drganiach naszych rąk, duża źrenica lornetki pozwala obejmować źrenicę naszego oka, nawet podczas dużych wychyleń.

Dziecko, szczególnie podczas dłuższych obserwacji, może borykać się z takimi samymi problemami ze stabilnością, jak dorosły obserwujący z pokładu łodzi. W przypadku lornetki dla najmłodszych warto więc rozważyć zagwarantowanie odpowiedniego zapasu źrenicy wyjściowej. Może nie jest to aż tak kluczowe, jak na wodzie, ale lepiej mieć źrenicę trochę za dużą, niż trochę za małą. Zyskamy wtedy i na komforcie obserwacji i na jasności obrazu.

Pole widzenia

Dziecku znacznie trudniej niż dorosłemu ustawić lornetkę na wybrany obiekt, szczególnie taki, który jeszcze na dodatek się przemieszcza. Trzeba mu więc jak najbardziej ułatwić operowanie takim sprzętem. Można to zrobić na dwa sposoby. Po pierwsze, nie przesadzić z powiększeniem, po drugie zagwarantować duże pole widzenia, które łatwo pozwoli zorientować się w tym, na co patrzymy.

Każdy producent podaje pole widzenia lornetki w jej specyfikacjach i robi to albo w mierze kątowej, albo w linowej. W pierwszym przypadku dostajemy po prostu informację, jaki kąt widzenia obejmuje dana lornetka. W drugim, jaki rozmiar terenu zobaczymy z odległości 1000 metrów.

Bardzo ważnym parametrem jest też pole własne okularów, które mówi nam jaki kąt widzenia będzie obejmować nasze oko przyłożone do okularu. Pola mniejsze od 50 stopni są uznawane za mało komfortowe, bo dają efekt spoglądania przez wąski tunelik. Pola w przedziale od 50 do 55 stopni są rozsądne, ale trudno uznać je za szerokie i dla dziecka mogą okazać się zniechęcająco za małe. W przedziale 55-60 stopni mówmy o polu odbieranym już jako komfortowe, przedział 60-65 stopni to pole duże, a powyżej 65 stopni bardzo duże.

Tak naprawdę to pole własne okularu mówi nam o tym, jaki kąt widzenia da nam cała lornetka. Żeby otrzymać pole lornetki, trzeba pole okularu podzielić przez powiększenie. Przykładowo, jeśli lornetka ma okular o polu 60 stopni i daje powiększenie 6x, to jej kąt widzenia będzie wynosić 60 podzielone na 6, czyli 10 stopni.

Uzbrojeni w tę wiedzę, możemy napisać, że chcielibyśmy, aby lornetka powiększająca 6x dawała nam kąty widzenia na poziomie co najmniej 9 stopni, ta powiększająca 7x przynajmniej 8 stopni, natomiast 8-ka powyżej 7 stopni. Wszystkie te kombinacje oznaczają zastosowanie okularów o polu własnym w okolicach 55 stopni, a więc na granicy uznawanych za komfortowe. Oczywiście ideałem byłoby, aby w każdym z wymienionych przed chwilą przypadków owo pole było jeszcze co najmniej o pół stopnia większe. Duże pole widzenia to kluczowa rzecz w komforcie obserwacji i dotyczy to nie tylko dzieci, ale także dorosłych.

Rozstaw źrenic

Rozstaw tubusów każdej lornetki można regulować, tak aby jak najlepiej dopasować ją do naszych oczodołów. Zakres tej regulacji jest u różnych producentów różny i może to powodować pewne problemy. Wiele lornetek oferuje maksymalny rozstaw źrenic na poziomie 72-73 mm i ta wartość może być czasami zbyt mała dla dorosłych osób. Dzieci mają problem w drugą stronę. W niektórych modelach minimalny rozstaw kończy się na wartości 56-60 mm i to może być poziom zbyt duży dla młodych obserwatorów.

Tak więc, jeśli chcemy, aby nasze dziecko nie miało problemów z użytkowaniem lornetki, zadbajmy o to, żeby minimalny rozstaw osi sięgał okolic 50-55 mm. Jeśli lornetka ta ma być używana przez innych, dorosłych członków rodzimy, dobierzmy taki instrument, w którym maksymalny rozstaw dochodzi do 75-76 mm.

Warto tutaj zaznaczyć jedną, bardzo ważną rzecz. Wielu producentów podaje wartości rozstawu osi z małą dokładnością albo nie podaje go wcale. Dlatego przed zakupem lornetki, powinniśmy przyłożyć ją do oka. Każdy z nas ma inną budowę twarzy oraz oczodołów, przez co jedna i ta sama lornetka może być wyjątkowo komfortowa dla jednej osoby, a jednocześnie kompletnie bezużyteczna dla drugiej.

Odstęp źrenicy

Odstęp źrenicy mówi nam o tym, jak daleko jesteśmy w stanie oddalić oko od zewnętrznej soczewki okularu i nadal podziwiać całe pole widzenia oferowane przez lornetkę. Pełny komfort użytkowania, także tym osobom, które noszą okulary, dają odstępy na poziomie 16-20 mm. Wartości w przedziale 13-16 mm będą odpowiednie dla większości osób o sprawnym wzroku, ale okularnikom mogą już sprawić sporo problemów. Odstępy mniejsze od 13 mm mogą być problematyczne już dla większości obserwatorów. Przy tego typu lornetkach musimy tak mocno zbliżać oko do okularu, że obserwując w zimie, na skutek różnicy temperatur pomiędzy gałką oczną a soczewką, na tej ostatniej może zbierać się wilgoć. Nie mówiąc już o możliwości machania po okularze naszymi rzęsami.

Cena

Cena jest bardzo ważnym kryterium zakupu lornetki dla dziecka, bo każdy z nas będzie obawiał się tutaj dużych wydatków i to z kilku względów. Po pierwsze, wcale nie wiemy, czy nasza pociecha złapie bakcyla i czy prezent w postaci lornetki okaże się prezentem trafionym. Po drugie, im młodsze dziecko, tym większa szansa, że lornetka zostanie uszkodzona lub wręcz zgubiona. Po trzecie, jeśli mówimy o zakupie lornetki w prezencie komunijnym, trudno mi tutaj wyobrazić sobie zakupy w budżetach sięgających grubych tysięcy złotych.

W poszukiwaniach lornetki dla dziecka, na potrzeby tego artykułu, zdecydowałem się postawić górny budżet na poziomie 2000 złotych. Zdaje sobie sprawę, że dla wielu osób taka kwota będzie absurdalnie wysoka i budżet na poziomie poniżej 1000 złotych byłby znacznie lepszy. Problem w tym, że lornetki kosztujące kilkaset złotych mają już naprawdę sporo kompromisów i tam nie uda nam się znaleźć niczego optymalnego. Zwiększając budżet do 2000 złotych powodujemy, że na naszej liście pojawiają się już modele, które spełniają wszystkie nasze założenia.

Podsumowanie

Udało nam się więc dotrzeć do końca tego rozdziału i teraz możemy przejść do omówienia poszczególnych modeli, które są uszeregowane wraz ze wzrastającą ceną. Dodam, że starałem się znaleźć najlepsze ceny u renomowanych dostawców. Nie zdziwcie się jednak, że w momencie, gdy będziecie czytać ten artykuł, owe ceny mogą być już inne. One potrafią się dość szybko zmieniać, bo jedne promocje się kończą, a inne zaczynają.

Od razu powiem też, że lista na pewno nie jest kompletna, bo sytuacja na rynku jest bardzo dynamiczna, a ja nie znam na pamięć wszystkich katalogów wszystkich producentów. Starałem się więc wybrać te lornetki, o których mam jakieś pojęcie, a jednocześnie takie, które są łatwo dostępne na polskim rynku.

Ponieważ znalezienie idealniej lornetki dla dziecka jest bardzo trudne, w prawie każdym przypadku musiałem iść na jakiś kompromis. Ten kompromis dopuszczałem jednak wyłącznie wtedy, gdy w innej kategorii dany model oferował nam coś nieprzeciętnego. Zapraszam więc do lektury kolejnych rozdziałów i sprawdzenia, co udało mi się dla Was wybrać.