RX1R III jest stosunkowo niewielkim aparatem, na dodatek pozbawionym uchwytu z prawdziwego zdarzenia. Mamy natomiast niewielkie gumowe nakładki o przyjemnej, przyczepnej fakturze, poprawiające nieco wygodę użytkowania. Generalnie jednak komfort uchwytu pozostaje dość umiarkowany, także najlepiej i najbezpieczniej trzymać aparat w obu dłoniach.

Producent oferuje dodatkowe oparcie pod kciuk (tzw. „thumb grip”), czyli akcesorium o oznaczeniu TG-2, które mocuje się na stopce ISO – tracimy tym samym możliwość podłączenia lampy błyskowej, czy innych akcesoriów. Trudno uznać opisywany aparat za kieszonkowy, choć bez osłony przeciwsłonecznej uda się umieścić go w kieszeni luźnej bluzy lub kurtki.

Spust migawki pracuje z należytym oporem, dobrze wyczuwalny jest punkt, w którym następuje aktywacja pomiaru ekspozycji i ustawienia ostrości. Wielkość większości przycisków wydaje się optymalna, natomiast część z nich (Fn, C2, C3 oraz trybu odtwarzania) niewiele wystaje ponad powierzchnię tylnej ścianki, przez co jest umiarkowanie wyczuwalna.

----- R E K L A M A -----

Podobnie jak poprzednie modele tej linii, RX1R III wyposażono w cichą i niepowodującą wibracji centralną migawkę. Pozwala ona na synchronizację błysku aż do 1/1000 s. Do dyspozycji mamy również migawkę elektroniczną (z czasem naświetlania do 1/8000 s), ale sensora aparatu nie wykonano w architekturze stacked, stąd efekt rolling shutter może być odczuwalny w dynamicznych sytuacjach.

Funkcja automatycznego doboru czułości pozwala na wygodną kontrolę nastaw ISO oraz czasów naświetlania. Możemy ustawiać górną i dolną granicę ISO oraz konkretną minimalną szybkość migawki, w tym konfigurowalną wartość Auto. Poziom standardowy odpowiada wartości 1/125 s. Mamy jeszcze opcję „duża” i „szybciej” (czas równy odpowiednio 1/250 oraz 1/500 s) oraz „mała” i „wolniej” (czas równy odpowiednio 1/60 i 1/30 s). Auto ISO działa oczywiście także w trybie manualnym.

Aparat ma szerokie możliwości dostosowania sposobu pracy do potrzeb użytkownika. Oprócz wspomnianych w poprzednim rozdziale ośmiu programowalnych guzików, mamy trzy zestawy ustawień do zapamiętania (1, 2 i 3) obecne na kółku trybów pracy. Użytecznym dodatkiem pozostaje z pewnością menu podręczne aktywowane przyciskiem Fn. Jego zawartość możemy ustalić osobno dla trybu fotografowania, filmowania oraz przeglądania.

Tryby pracy

Koło trybu pracy aparatu umożliwia wybór jednego z następujących trybów:

• AUTO – tryb automatyczny,
• P – tryb półautomatyczny,
• A – tryb preselekcji przysłony,
• S – tryb preselekcji czasu naświetlania,
• M – tryb manualny,
• filmowanie,
• tryb S&Q (Slow and Quick motion) – filmowanie w zwolnionym i przyspieszonym tempie,
• 1, 2, 3 – tryby użytkownika.

Programy tematyczne

Aparat oferuje zestaw następujących programów tematycznych, dostępnych z poziomu nastawy AUTO:

• portret,
• sporty,
• krajobraz,
• zachód słońca,
• nocny widok,
• nocny portret.

Menu

RX1R III posiada menu, które zorganizowano w sposób znany z ostatnich aparatów systemowych Sony Alpha z procesorem Bionz XR. Zostało podzielone na 8 kategorii (w tym Moje menu i tzw. Menu główne, z często wykorzystywanymi nastawami), a w każdej umieszczono całkiem sporą liczbę zakładek (od 5 do 13).

Menu główne:

Menu fotografowania:

Menu ekspozycji i koloru:

Menu ostrości (autofokus):

Menu odtwarzania:

Menu sieci:

Menu ustawień:

W Moim Menu dostępnych jest do 5 zakładek, a w każdej z nich może mieścić się 6 pozycji. Dodawanie kolejnych pozycji do Mojego Menu jest bardzo proste – po wciśnięciu „dodaj pozycję” wystarczy wybrać żądaną nastawę menu z 32 opisanych zakładek, wybrać dla niej miejsce w pięciu dostępnych zakładkach Mojego Menu, a następnie, jeśli w tej zakładce są już zapisane inne pozycje, wybrać kolejność. Możliwe jest również sortowanie stworzonych wcześniej pozycji, a także usuwanie tych niechcianych, jak również wybranych stron, a nawet całego menu.

Podczas wykonywania zdjęć przycisk DISP służy do przełączania zakresu informacji dostępnych na wyświetlaczu. Zawsze jednak u dołu ekranu widoczny jest wąski czarny pasek z podstawowymi parametrami ekspozycji: czasem migawki, liczbą przysłony, kompensacją ekspozycji oraz czułością ISO. Do wyboru mamy następujące widoki kadru:

• obraz z rozmaitymi informacjami nt. nastaw wielu funkcji,
• obraz z informacją o trybie pracy i wskaźnik naładowania akumulatora,
• j.w. + histogram,
• j.w. + elektroniczna poziomica zamiast histogramu.

Mamy również możliwość osobnego włączenia pomocniczej siatki kadrowania: 3×3, kwadratowa oraz linie przekątne i kwadrat.

W trybie odtwarzania zdjęć możemy wyświetlić dodatkowe informacje na trzy sposoby. Poza widokiem samej fotografii do dyspozycji mamy wersję z podstawowymi informacjami oraz tryb z miniaturką połączoną ze skróconymi danymi EXIF i histogramami RGBY. Możemy także uruchomić pokaz slajdów. W wypadku filmów dostępne jest tylko krótkie podsumowanie informacji o klipie i włączenie jego odtwarzania. Skorzystamy z pauzy i przewijania do przodu i tyłu, czy możliwości zapisania stopklatki.

Oczywiście aparat oferuje też przełączenie w tryb miniaturek – do wyboru mamy widok 5×5 lub 3×3 (konfigurowalny w menu ustawień aparatu) oraz kalendarza. W tym trybie możemy wybrać, czy chcemy oglądać wszystkie media, czy osobno zdjęcia lub filmy.

Szybkość

Aparat włącza się w ok. 1 sekundę. Generalnie podczas pracy nie zauważamy spowolnień. Podstawowe operacje, takie jak nawigowanie po menu i zmienianie nastaw odbywają się bezzwłocznie. Nawet przeglądanie zdjęć w powiększeniu działa dość szybko, choć nie natychmiastowo. Formatowanie karty UHS-II o pojemności 64 GB zajmowało ok. 3-4 sekund.

Zdjęcia seryjne

W testowanym modelu znajdziemy dwa tryby zdjęć seryjnych: Hi (5 kl/s) oraz Lo (2.5 kl/s), a zatem tak samo, jak u poprzednika.

Test trybu seryjnego realizujemy fotografując tablicę testową w pełnej dostępnej rozdzielczości zdjęć przy nastawie czułości ISO 1600 oraz migawce 1/1000 s. Pomiary wykonaliśmy korzystając z karty Angelbird AV PRO 64 GB SDXC UHS-II V90. Objętość plików JPEG wyniosła średnio 60.5 MB, RAW-ów nieskompresowanych 130.9 MB, a skompresowanych bezstratnie (rozmiar L) – 113.7 MB. Dla 30-sekundowej serii Hi otrzymaliśmy następujące rezultaty:

• 118 zdjęć JPEG (3.93 kl/s),
• 66 nieskompresowanych zdjęć RAW (2.2 kl/s),
• 75 skompresowanych bezstratnie zdjęć RAW (2.5 kl/s).

Aparat bez trudu uzyskał deklarowane, choć niezbyt imponujące tempo 5 kl/s. Wartość ta najdłużej utrzymywała się przy zapisie JPEG-ów (ok. 9 sekund). W przypadku RAW-ów to nieco ponad 3 sekundy, przy czym różnica pomiędzy plikami skompresowanymi bezstratnie, a nieskompresowanymi okazała się niewielka.

Testy trybu seryjnego przeprowadzamy z wykorzystaniem kart pamięci Angelbird AV PRO, udostępnionych przez firmę Fototechnika.

Autofokus

System ustawiania ostrości w Sony RX1R III to układ hybrydowy wykorzystujący detekcję kontrastu oraz fazowe czujniki umieszczone na matrycy. Dysponujemy następującymi trybami ustawiania ostrości:

• pojedynczym (AF-S),
• ciągłym (AF-C),
• pojedynczym z korekcją ręczną (DMF, Direct Manual Focus),
• manualnym (MF).

Autofokus może działać w jednej z następujących metod:

• Szeroki – ostrość ustawiana jest automatycznie spośród 567 punktów,
• Strefa – wybór jednej z 9 stref,
• Środek – ostrość ustawiana jest w środkowej strefie,
• Elastyczny punktowy o małej / średniej / dużej wielkości pola,
• Rozszerzony elastyczny punktowy – jeśli AF nie jest w stanie ustawić ostrości w wybranym punkcie, używa sąsiednich pól.

Czułość autofokusa śledzącego możemy regulować w skali od 1 do 5 ze skokiem jednostkowym. Nastawa 1 (zablokowana) polega na śledzeniu obiektu niezależnie od przesłaniającego go obiektów otoczenia. Warto również wspomnieć o trybie śledzenia oka, aktywnym zarówno podczas fotografowania, jak i filmowania. Mamy także możliwość wybrania jednego z kilku obiektów do wykrywania:

• człowiek (tułów, głowa, oczy),
• zwierzę/ptak,
• zwierzę,
• ptak,
• owad,
• samochód/pociąg,
• samolot.

Sony chwali się, że tak samo jak w A7R V, również w RX1R III znalazł się specjalny procesor, którego zadaniem jest przetwarzanie danych związanych z wykrywaniem obiektów. Technologia ta wykorzystuje np. informacje o kształtach i postawach ludzi. Poza tym, w każdym z powyższych ustawień mamy opcję regulacji zakresu przesunięcia ramki AF od obiektu (w skali od 1 do 5 ze skokiem jednostkowym) podczas śledzenia.

Do manualnego ustawiania ostrości wykorzystywany jest pierścień na obiektywie. Po jego dotknięciu może nastąpić przybliżenie części kadru (powiększenie na poziomie 4.7x lub 9.3x, zmiana powiększenia następuje po wciśnięciu środkowego przycisku wybieraka kierunkowego lub dżojstika). Funkcję tę oczywiście można wyłączyć odpowiednią opcją w menu. W przypadku ręcznego ustawiania ostrości warto korzystać z funkcji focus peaking. Dzięki niej na zdjęciu zaznaczany jest obszar o największym kontraście, czyli tam, gdzie ostrość jest najlepsza. Funkcja ma trzy stopnie czułości i pozwala wybrać kolor zaznaczenia spośród czerwonego, żółtego, niebieskiego i białego. Warto również wspomnieć, że działa ona zarówno w widoku pełnoekranowym, jak i podczas powiększenia.

W dobrych warunkach oświetleniowych AF w RX1R III cechuje się wysoką skutecznością i szybkością. Naturalnie, system najlepiej radzi sobie na dużych otworach względnych. Jeśli korzystamy z przysłony f/8 i wyższych, zauważymy lekkie i krótkie oscylowanie wokół punktu ostrości (tzw. pompowanie). To zwiększa swoją intensywność w słabo oświetlonym otoczeniu. Jednocześnie wydłuża się czas ostrzenia wraz ze spadkiem ilości światła. Przy mniej kontrastowych obiektach widać zawahania, a czasem system potrafi się poddać. Te ostatnie sytuacje należą w gruncie rzeczy do rzadkości, niemniej generalnie w trudniejszych warunkach oświetleniowych AF potrafi być trochę kapryśny.

Postanowiliśmy przeprowadzić również standardowy test celności autofokusa w studio. Wykonujemy wówczas serię 40 zdjęć. Przysłonę w obiektywie ustawiamy na f/2.8 i fotografujemy tablicę rozdzielczości najpierw w świetle lamp LED (5400 K), a potem żarowym (3000 K), każdorazowo przeogniskowując obiektyw. Wyniki przedstawiamy w postaci histogramu, który prezentuje procentowe wartości odchyłek od najlepszego pomiaru MTF50 w serii.

Kompakt Sony wypadł niestety najsłabiej w naszym zestawieniu. O ile w świetle żarowym osiągi są niezłe, to przy lampach 5400 K pozostawiają już trochę do życzenia. Pierwsze trzy przedziały odchyłek stanowią bowiem 63% wszystkich zdjęć, ale najliczniejszy jest dopiero szósty słupek. Nad wszystkimi góruje Leica Q3, która zanotowała komplet trafień w punkt dla obu typów oświetlenia.

Pomiar ekspozycji

Aparat dobiera wartości ekspozycji, korzystając z pomiarów:

• wielopunktowego,
• centralnie ważonego,
• punktowego: standardowy i duży,
• uśrednienie wartości dla całego obszaru,
• światła.

Dodatkowo aparat umożliwia wyświetlenie zebry, czyli zakreskowania tej części obrazu, którego jasność osiągnie ustalony poziom. Możemy wybrać wartość graniczną na 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100 oraz powyżej 100.

Kompensacja ekspozycji umożliwia sterowanie w zakresie ± 5 EV, jednak w trakcie filmowania spada on do ± 2 EV. W menu aparatu możemy wybrać, czy sterujemy zarówno lampą błyskową i światłem zastanym, czy tylko zastanym. Musimy wspomnieć też o sytuacji, gdy używamy trybu fotografowania M. Aparat pozwala na kompensację jedynie wtedy, gdy korzystamy z automatyki ISO.

Domyślnie w trybie podglądu na żywo RX1R III umożliwia wizualizowanie wpływu parametrów ekspozycji, czyli pokazywanie, jak będzie wyglądało finalne zdjęcie po zastosowaniu wszystkich ustawień. Można też wybrać tryb, w którym aparat będzie zawsze pokazywał na ekranie LCD obraz w taki sposób, by był najlepiej widoczny. To ustawienie jest bardzo pomocne przy pracy w studiu z oświetleniem błyskowym.

Nie zabrakło możliwości powiązania pomiaru ekspozycji z wybranym punktem autofokusu.

Filmowanie

Tryb filmowania przetestowaliśmy już w tym materiale.

Łączność Wi-Fi i Bluetooth

Sony RX1R III posiada wbudowany moduł Wi-Fi oraz Bluetooth. Za pomocą tych modułów jesteśmy w stanie zapisywać zdjęcia wykonane aparatem na komputer, przenosić fotografie na smartfona, sterować aparatem z poziomu tabletu czy smartfona, przeglądać zdjęcia na telewizorze, a także geotagować wykonane zdjęcia. Dodatkowo, za pomocą połączenia Wi-Fi, możliwe jest przesyłanie zdjęć bezpośrednio na serwer FTP.

Aplikacja do sterowania aparatem z poziomu smartfona nosi nazwę Creators’ App. Pozwala ona m.in. na regulację parametrów ekspozycji (czas i czułość ISO, ale bez przysłony i kompensacji ekspozycji, regulowanych pokrętłami), zmianę trybu fotografowania, balansu bieli, pomiaru światła, formatu i rozmiar plików, czy włączenia samowyzwalacza i trybu seryjnego.

Pierwszym krokiem jest sparowanie smartfona i aparatu przez Bluetooth. Nawiązanie połączenia przez Wi-Fi odbywało się szybko i zajmowało zwykle nie więcej niż 10 sekund. Ogólnie stabilność pracy aplikacji i liczba zawartych w niej funkcji robią bardzo dobre wrażenie. Punkt ostrości możemy wybrać dotykowo, a wyzwolenie migawki następuje po dotknięciu wirtualnego przycisku na ekranie smartfona. Naszym zdaniem dobrym pomysłem byłaby możliwość połączenia tych funkcji i możliwość wykonania zdjęcia jednym dotknięciem, wraz z uprzednim ustawieniem ostrości. Poprawić można by też ostrzenie manualne, bowiem jest ono mało wygodne, powolne i brakuje focus-peakingu. Miłym dodatkiem byłby także z pewnością histogram w live view.

Zdjęcia (także w formacie RAW) można oczywiście przesyłać na smartfon – albo w rozmiarze oryginalnym albo 2-megapikselowym. Da się także kopiować filmy w 4K.

Fotografowanie z interwałometrem

RX1R III umożliwia również wykonywanie zdjęć poklatkowych. Opcje, które znajdziemy w menu, obejmują czas interwału (od 1 do 60 sekund), liczbę zdjęć (od 1 do 9999) i opóźnienie czasu rozpoczęcia fotografowania (od 0 do 99 min 59 sekund). Możemy ustawić także czułość automatyki ekspozycji (wysoki, średni, niski) dla trybów różnych od manualnego. Do dyspozycji pozostaje także elektroniczna migawka oraz priorytet fotografowania interwałowego.

Timer funkcji Bulb

Kolejną wartą odnotowania funkcją, znaną z niektórych zaawansowanych aparatów systemowych, jest rozwiązanie ułatwiające fotografowanie w trybie Bulb. Umożliwia ono ustawienie konkretnego czasu ekspozycji od 2 do 900 sekund. Taka funkcjonalność może przydać się na przykład w astrofotografii.