Przetwarzanie danych osobowych

Nasza witryna korzysta z plików cookies

Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie, a także do prawidłowego działania i wygodniejszej obsługi. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług i innych witryn.

Masz możliwość zmiany preferencji dotyczących ciasteczek w swojej przeglądarce internetowej. Jeśli więc nie wyrażasz zgody na zapisywanie przez nas plików cookies w twoim urządzeniu zmień ustawienia swojej przeglądarki, lub opuść naszą witrynę.

Jeżeli nie zmienisz tych ustawień i będziesz nadal korzystał z naszej witryny, będziemy przetwarzać Twoje dane zgodnie z naszą Polityką Prywatności. W dokumencie tym znajdziesz też więcej informacji na temat ustawień przeglądarki i sposobu przetwarzania twoich danych przez naszych partnerów społecznościowych, reklamowych i analitycznych.

Zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies możesz cofnąć w dowolnym momencie.

Optyczne.pl

Artykuły

Delta Optical Titanium 50ED - duże powiększenie w naszej kieszeni

14 grudnia 2020
Komentarze czytelników (53)
  1. mzksiak
    mzksiak 14 grudnia 2020, 18:46

    Super artykul.. Z lunet delty poznałem starszego brata(czy tam siostre😉) i jest to bardzo zacna luneta. Szkoda że wyraznie podrożała ale z drugiej strony co ostatnimi czasy nie podrożało

  2. toomkoo7474
    toomkoo7474 14 grudnia 2020, 19:40

    Super luneta,biore ja.

  3. 14 grudnia 2020, 19:43

    Faktycznie malutka. Nie chodzi tylko o obiektyw, ale w okolicach pryzmatów też jest dużo mniej bulwiasta niż 65-tka Delty czy Celestrona. Takie dwie sklejone rury - można mieć wątpliwości z której strony się patrzy ;)

    Tak, patrząc na wymiary i masę myślę, że powinna wejść do dużej kieszeni zimowej kurtki. Do drugiej okular i można ruszać na lekki spacer. Taka 65-tka i statyw, to już jednak musi być plecak czy torba.

  4. Arek
    Arek 14 grudnia 2020, 20:12

    TS - zgadza się. W kieszeni kurtki zmieścisz tą lunetę razem z zamontowanym okularem klasy plossla. Do kieszeni spodni zmieścisz drugi okular.

  5. greentrek
    greentrek 14 grudnia 2020, 22:21

    No to mam wydatek :-)
    Szczerze to długo czekałem na coś takiego. Ale celowałbym jednak w trochę mocniejsze powiększenia, rzędu +15x, bo na "pierwszy rzut" zawsze jest monokl Opticron BGA 8x42. A Delta już widzę że się mieści w kieszeni terenowej kamizeli.

  6. RobKoz
    RobKoz 14 grudnia 2020, 23:57

    Gdyby była prosta a nie kątowa to już bym ją miał.

    Ale kątowa do kajaka nie jest zbyt wygodna.

  7. Arek
    Arek 15 grudnia 2020, 08:22

    greentrek - dokupujesz coś takiego:

    link
    link
    link

    i masz 17x

  8. tomek__
    tomek__ 15 grudnia 2020, 09:00

    Możecie polecić jakiś poradnik dla początkujących?
    Urządzenie składa się z dwóch części - luneta i okular. Można mocować różne okulary.
    Czy łączne powiększenie sum powiększeń lunety i okularu?
    Jak czy jasność zestawu liczy się jako wyjście z lunety / źrenica okularu?
    Czy okulary występują na "różne" bagnety, jak wygląda kwestia standaryzacji?
    Jakie ma znaczenie ogniskowa okularu? Przy lornetkach tego parametru w ogóle się nie omawia.

  9. zbytek3
    zbytek3 15 grudnia 2020, 09:02

    Albo po prostu zestawy polecane przez Arka na stronie delty, wtedy latwiej czegos nie zapomniec...

  10. Arek
    Arek 15 grudnia 2020, 09:10

    tomek__ - luneta ma ogniskową 170 mm. Żeby obliczyć powiększenie dzielisz jej ogniskową przez ogniskową okularu. Jeśli więc okular ma ogniskową 10 mm, to 170 na 10 daje nam 17 i tyle razy powiększa zestaw.

    Jasność układu jest tutaj zdefiniowana trochę inaczej niż w obiektywach foto, to znaczy obiektyw lunety ma światło f/3.4, ale jasność powierzchniowa obrazu zależy od źrenicy wyjściowej (a raczej jej kwadratu). A źrenicę liczysz dzieląc średnicę obiektywu (w tym przypadku 50 mm) przez uzyskane powiększenie, które z każdym okularem jest inne.

    Zwykle każdy producent stosuje swój bagnet mocowanie okularu. Ale jest kilka wyjątków i ta Delta właśnie do nich należy, gdzie stosuje się astronomiczny standard mocowania 1.25", co pozwala wybierać okulary z bardzo szerokiej oferty rynku astro.

  11. tomek__
    tomek__ 15 grudnia 2020, 09:29

    Dzięki, Arek.
    Myślę, że dobry temat na artykuł na łamach optyczne.pl to właśnie - podstawy - jak zbudować zestaw.

  12. Arek
    Arek 15 grudnia 2020, 09:51

    Tyle, że lunet, w których te zastawy można swobodnie budować jest jak na lekarstwo. W zasadzie Delta, Pentax i Celestron. Reszta producentów ma swoje własne mocowania bagnetów, czasami niekompatybilne nawet pomiędzy swoimi własnymi seriami i tam nie ma o czym pisać. Bo dają w zestawie jeden okular zoom i 1-2 okulary dodatkowo, a czasami nawet tego nie. I koniec możliwości.

  13. 15 grudnia 2020, 10:30

    @tomek_
    Ja jestem początkujący, bo we wrześniu kupiłem pierwszą lunetę. Przydały mi się do tego te materiały:
    link
    link
    link

    Tylko te teksty są dość stare, więc sporo modeli, które tam się przewijają nie ma już na rynku. Ale czasem są następcy, których recenzje można wygrzebać w sieci (raczej anglojęzyczne, ale tu na Optyczne też są artykuły o paru lunetach). No i tak trochę składając te porozrzucane informacje, a trochę pytając na Forum i korzystając ze swoich doświadczeń lornetkowych, udało mi się coś wybrać.

  14. 15 grudnia 2020, 10:37

    Chociaż chyba źle Cię zrozumiałem, bo pytałeś o poradnik doboru okularu do lunety, tak? Chociaż trochę informacji o tym znajdziesz też pod moimi linkami, ja tak doszedłęm do tego, że właśnie zależy mi bardzo na mocowaniu 1.25''

  15. opty
    opty 15 grudnia 2020, 10:59

    Akurat do kajaka kątowa w sam raz z tym zabawkowym statywem.
    Bo gdzie w terenie postawisz taki mikro statyw?
    Idealna na parapet, stolik na balkonie lub w czatowni.
    Dla początkujących polecam 65.

  16. tomek__
    tomek__ 15 grudnia 2020, 10:59

    Dzięki, TS!

    Ja znam się na obiektywach, lornetki tyle o ile ogarniam, nie mam pojęcia o lunetach i teleskopach. Stąd w tych aspektach potrzebuję zacząć naukę od zera :)

  17. greentrek
    greentrek 15 grudnia 2020, 11:19

    Arek
    Skoro już rzuciłeś zestaw z drogim Vixenem SLV 10mm, to jak widziałbyś "jazdę po bandzie" z Celestronem Luminos 10 a może i 7mm? Czy tak duże pole warte jest zachodu i sprawdziłoby się w tym maleństwie?
    W kwestii standaryzacji - to piękna idea, póki każda firma nie próbuje tworzyć własnych standardów. Chwała Pentaxowi i Delcie ;-)

  18. Arek
    Arek 15 grudnia 2020, 11:27

    greentrek - przy tak małych rozmiarach lunety i jej pryzmatów byłbym bardzo ostrożny we wkładaniu tam okularów o polach na poziomie 82 stopni. Pamiętam, że one miały problemy nawet w moim pełnowymiarowym Pentaksie 80ED. Choć jak pisałem w tekście, Vixen LVW świetnie dawał sobie radę więc pola 65-70 stopni są pewnie spokojnie do ogarnięcia.

  19. ad1216
    ad1216 15 grudnia 2020, 13:29

    Ciekawe jak pod względem wygody korzystania i jakości obrazka w porównaniu z tą lunetą sprawdzilaby się lornetka z duzym powiekszeniem np. Kite 16x 42mm ze stabilizacją ? Zaprezentowany z tą lunetą statyw trzeba gdzieś postawić, a w terenie rzadko znajdzie się odpowiednie miejsce zeby korzystac z tak malego statywu

  20. Arek
    Arek 15 grudnia 2020, 13:35

    No ale to trochę porównywanie jabłek do gruszek. W Kite masz tylko jedno powiększenie, dużą wagę i gabaryty, przy jednocześnie mniejszym obiektywie i cenie prawie 5000 zł.

  21. ad1216
    ad1216 15 grudnia 2020, 16:53

    Arek: Ale jak do tej lunety dodasz normalny statyw, plus te kilka okularów to waga i rozmiary rosną, cena też.

  22. ad1216
    ad1216 15 grudnia 2020, 16:55

    plus głowica do statywu. :)

  23. RobKoz
    RobKoz 15 grudnia 2020, 22:59

    @opty

    "Akurat do kajaka kątowa w sam raz z tym zabawkowym statywem."

    W kajaku jakikolwiek statyw nie ma sensu. Mały ma tylko tę zaletę że mniej zawadza niż duży więc choć oba nie mają sensu to duży nie ma go bardziej :-)

    Myślałem tylko i wyłącznie o obserwacji z ręki. Zamiast lornetki. Mam obecnie 10x42 i ma same wady. Do oglądania widoczków na jeziorze podczas płynięcia lepsza byłaby 8x, a podczas stania w miejscu lepsze byłoby coś z większym powiększeniem.

    Mój ideał to jak kiedyś pisałem to byłby stabilizowany monokular 15x.

    Do takiej mikro lunetki dobrałbym dwa okulary. Jedne z pary:
    25 / 20mm dający powiększenie 6,8 / 8,5 x
    oraz 12 mm dający powiększenie 14x

  24. opty
    opty 16 grudnia 2020, 10:34

    @RobKoz

    Jeśli spływasz górską rzeką to zgadzam się, statyw jest niewygodny :)
    Na spokojne wody: link Do obserwacji awifauny lepiej 10x.

  25. PiotrWachowiak
    PiotrWachowiak 16 grudnia 2020, 10:53

    Arku,
    w jaki sposób można skorzystać z kodu rabatowego ? Po wpisaniu przy kasie podaje informację o niepoprawnym kodzie.

    Czy opisywany zestaw z SWA-58 9mm i 15mm jest sensowny na początek zabawy w bliższe obserwacje przyrody i nieba ?
    Dotychczas dzieci (i ja) korzystaliśmy z lornetek klasy 10x32, 8x30 (Nikon Monarch).

    pozdrawiam,

    Piotr

  26. PiotrWachowiak
    PiotrWachowiak 16 grudnia 2020, 12:05

    Edit: udało się telefonicznie.

  27. ad1216
    ad1216 16 grudnia 2020, 14:57

    RobKoz: a ktoś robi stabilizowane monokulary ? czy to tylko taka wizja natury? :)

  28. Arek
    Arek 16 grudnia 2020, 15:07

    PiotrWachowiak - zestaw bardzo fajny. W obu uzyskasz wysoką jakość obrazu i fajne pole widzenia.

  29. PiotrWachowiak
    PiotrWachowiak 16 grudnia 2020, 16:45

    Dziękuję, zamówione ! Niestety, SWA-58 9mm nie było już dostępne, wziąłem Vixena 8mm na próbę. Potwierdzam, na cały zestaw dostałem 7%, dziękuję !

  30. gaudemus
    gaudemus 16 grudnia 2020, 20:16

    @ad1216
    Teraz już chyba nikt nie robi, ale jeszcze kilka lat temu powstawały i to całkiem niezłe, więc nie jest to utopia
    Jak zajrzysz na forum optyczne, to w dziale sprzedam znajdziesz tam taki ;)

  31. UriUs781
    UriUs781 16 grudnia 2020, 20:30

    Jest szansa na podobny test wersji 65 mm?
    Byłoby ciekawe porównanie.

  32. goornik
    goornik 16 grudnia 2020, 22:09

    Arek, jaką średnicę ma "czysty przelot" na wyjściu 1,25"?
    BO wiesz, może nie głupim jest zakup DWÓCH takich Delt i mamy gotową lornetką kątową z okularami pod kątem 45*

    Możesz to sprawdzić z Explore Scientific 24mm (68*) On ma diafragmę 27,2 mm.

  33. Arek
    Arek 17 grudnia 2020, 08:47

    Nie mam tego okularu, ani lunety, bo już oddałem.

  34. ad1216
    ad1216 17 grudnia 2020, 08:51

    gaudemus: skoro nikt już produkuje takich monokularow to widocznie nie było popytu na rynku, dla jednego RobKoza nikt nie wznowi produkcji. Ale ma szansę kupić używany jesli jak twierdzisz byly wiele lat temu produkowanie i wtedy jego marzenia nie pozostaną utopią ;))

  35. ad1216
    ad1216 17 grudnia 2020, 09:18

    A może zamiast łączyć dwie lunety, wzorem Swarka BTX EYEPIECE MODULE wystarczy połączyć dwa okulary? Koniecznie z podpórką na czoło ;)

  36. Arek
    Arek 17 grudnia 2020, 10:02

    Nasadka bino a prawdziwe bino to zupełnie różne rzeczy...

  37. gaudemus
    gaudemus 17 grudnia 2020, 10:11

    @ad1216
    Mi dokładnie to samo przyszło do głowy :)

    głowica/platforma do statywu na której montujemy 2 x lunetę DOT65mm ze okularami stałkami i w ten sposób powstaje tania luneta kątowa. Należałoby tylko obmyślić mechanizm sprzęgający ustawianie ostrości w obydwu lunetach razem. DOT50 może być trochę za małe na jakieś konkretne powiększenie, dla x15 chyba nie opłaca się tego robić ale powiększenie w lunecie rzędu x25-x35 w DOT65 to już jest coś.

    Miałem DOT-a 65 dobrze ją wspominam, to bardzo fajna luneta, ale jednooczne patrzenie to nie dla mnie, dlatego 65-ka poszła do ludzi tak jak teraz pójdzie monokular ze stabilizacją Zeiss-a.

    @Arek
    może to jest temat dla Delta Optical?
    to jest nisza rynkowa do zagospodarowania, dublety małych lunet ;)

  38. goornik
    goornik 17 grudnia 2020, 13:02

    Temat jest dawno rozpoznany.
    Lunety 65ED NIE NADAJĄ SIĘ, by stworzyć z nich bino - osie okularów musiały by być rozsunięte na około 72 mm - za dużo do patrzenia obuocznego.
    A ta 50-tka byłaby udealna.
    Ustawiania ostrości nie ma co łączyć. Indywidualne ogniskowanie spisze się doskonale.

    Gaudemus - jak chcesz duże, dobre optycznie bino do sporych powiększeń to kup lunetę Carl Zeiss Jena Asiola 63mm (dwie sztuki) Je daje się pięknie montować by stworzyć duuuuuże (a raczej dłuuuuugie) bino.

  39. goornik
    goornik 17 grudnia 2020, 13:05

    ad1216 - Nikon w swoim czasie miał w ofercie stabilizowaną lunetę EDG VR 85
    Ciekawa jest też lornetka ZEISSa 20x60s ze stabilizacją elektroindukcyjną

  40. ad1216
    ad1216 17 grudnia 2020, 15:11

    Arek, goornik: z tym łączeniem okularów to być żart ;)) a co Zeissa 20x60 to znam go dobrze ponieważ kolega w tajemnicy przed żoną kupił go dawno temu w Niemczech i rzeczywiście super sprzęt, jedyna chyba taka konstrukcja z mechaniczną stabilizacją na Świecie ale 30 tys. zł to dla mnie zdecydowanie za drogo, poza tym jest straszenie duża i ciężka. Zastanawiam się nad Kitem 16x42 ze stabilizacją, ale nie widziałem dobrego testu tej lornetki

  41. ad1216
    ad1216 17 grudnia 2020, 16:12

    znalazłem test na bestbinocularsreviews.com i bardzo chwalą tego Kite

  42. goornik
    goornik 17 grudnia 2020, 18:59

    Tak, ZEISS 20x60s to nie są tanie rzeczy, ładna używka to koszt 3000-4000€
    Miałem ją pożyczoną przez pół roku. Teraz na Jowisza i Saturna byłaby jak znalazł...

  43. Arek
    Arek 17 grudnia 2020, 21:04

    APM robi kątową lornetkę 70 mm w wariancie zwykłym i ED oraz z mocowaniem okularów 1.25". Tylko ceny zabijają. Zwykła ponad 1300 Euro, ED ponad 2100 Euro. Choć przy nowych Zeissach i Swarkach to prawie okazja :)

  44. RobKoz
    RobKoz 18 grudnia 2020, 19:30

    @ad1216

    "RobKoz: a ktoś robi stabilizowane monokulary ? czy to tylko taka wizja natury? :)"

    Robią np:
    link

    Ale to tylko 8x25

    Ja bym chciał coś większego. 12-15 x 42-50 a takich nie znalazłem.

    Zdaję sobie sprawę że w większości zastosowań dla większości ludzi lornetka jest lepszym rozwiązaniem. A skoro stabilizowane lornetki to mały procent rynku lornetek. A rynek monokularów jest sporo mniejszy to zapotrzebowanie na to co ja chcę może być bardzo ograniczone.

    Ale może kiedyś coś się pojawi. Technicznie stabilizowany monokular jest znacznie prostszy niż stabilizowana lornetka bo wystarcza prosty moduł jak w obiektywie. W przypadku lornetki trzeba sztywnej konstrukcji bo oba tory optyczne trzeba identycznie stabilizować.

    Obecnie na rozfalowanym jeziorze najczęściej po prostu biorę do ręki aparat zamiast lornetki i parzę przez wizjer. [Tak Baronie - w tym przypadku lustrzanka ma znakomitą przewagę]

  45. ad1216
    ad1216 18 grudnia 2020, 23:23

    RobKoz: podlikowałeś jakąś zabawkę za 99USD. To że w nazwie ma StableView Monocular, to jeszcze nie znaczy, że ma stabilizację. W takiej cenie to nie jest możliwe.

  46. smyk
    smyk 19 grudnia 2020, 13:48

    @gaudemus @goornik

    Jeśli Wasze Mości rozwiążą problem równoległego ustawienia lunetek na szerokość rozstawu ócz i synchronizacji ostrości, to mogę podrzucić za free rozwiązanie synchronizacji ewentualnej zmiany powiększeń w obu torach widzenia, czyli rozwiązać problem, który jeszcze nie zaistniał, ale który właśnie wyartykułowałem (jak widać, czegoś się człek nauczył ze słusznie przeminionego systemu).

    Rozwiązanie nazywa się dwie sztuki okularu Baader Hyperion Universal Zoom 8-24mm Mark IV i nie, nie jestem przedstawicielem handlowym ani Baadera, ani Hyperiona, ani Universalu, ani nawet Marka. Natomiast ten okular ma nie tylko namalowane oznakowania ale i wyczuwalne kliknięcia na pierścieniu zoomu przy ogniskowych co 4 mm, więc łatwo jest ustawić identyczne powiększenia w obu torach widzenia. Sam tego nie wymyśliłem, wszystko jest na stronie Baadera, aczkolwiek oni proponują założenie dwóch Hyperionów do własnej nasadki bino:

    link

    Natomiast wracając do małej Delty: rzeczony Hyperion założyłem parę dni temu do niej, jest dość spory, lunetka wygląda z nim cokolwiek zabawnie, trochę jakby ona była dołożona do okularu, a nie okular do lunetki. Pole widzenia rośnie w porównaniu ze starym okularem gargantuicznie, no niebo a ziemia, ale w tej beczce miodu jest i łyżka dziegciu: przy najmniejszym powiększeniu rośnie nie tylko pole widzenia, ale też jego obwodowa część jest wyraźnie nieostra. Tak na oko - jakieś 15-20%. Co ciekawe, przy subtelnej zmianie położenia oka w płaszczyźnie "ostrego obrazu" obrzeże obrazu po jednej stronie pola widzenia się poprawia a po drugiej nieostrość narasta. Po zmianie ogniskowej okularu na 20 mm problem znika, obszar nieostrości obwodowej jest w porównaniu do 24 mm pomijalny.

    Do światłych mam więc pytanie: nieostrość jest-li winą obiektywu małej Delty, czy raczej okularu Baadera? Problem w tym, że jeszcze nie mam na czym innym przetestować Hyperiona...

    Na marginesie jeszcze dodam, że Hyperion, mimo, że zoom, bardzo poprawia kontrast i lepiej rysuje szczegóły obrazu w porównaniu z firmowym okularem (o polu widzenia nie wspominając), ale cokolwiek degraduje jej funkcjonalność jako mobilnego monokularu (zwłaszcza takiego do kieszeni). Przy okazji nie mogę przeboleć tego, że DOT 50 nie jest lunetką prostą - przy kątowej sprawne wycelowanie w coś dynamicznie przemieszczającego się, jak ptaki a czasem nawet samoloty, graniczy z cudem, zwłaszcza jeśli w pośpiechu dobywa się sprzęt z kieszeni i prędko przykłada do oka.

    Ukłony,

  47. RobKoz
    RobKoz 19 grudnia 2020, 17:50

    @ad1216

    "podlikowałeś jakąś zabawkę za 99USD"

    Podlinkowałem to co w tej chwili da się kupić. Kilka miesięcy temu pytałem o stabilizowany monokular i polecono mi to:

    link

    ale jest problem z dostępnością. W międzyczasie znalazłem więcej modeli. Ale wszystkie były o małej średnicy obiektywu więc nie dla mnie.

    "W takiej cenie to nie jest możliwe."

    Skoro niewiele drożej canon potrafił sprzedawać 18-55 IS to znaczy że cena nie jest problemem.

  48. ad1216
    ad1216 19 grudnia 2020, 20:12

    RobKoz: Tylko że ta zabawka nie ma stabilizacji, czyli nie jest tym co ew. chcesz kupić. Do powiększenia 8x stabilizacją nie jest konieczna, z powodzeniem utrzymasz stabilny obraz w ręku

  49. RobKoz
    RobKoz 21 grudnia 2020, 13:19

    @ad1216

    "RobKoz: Tylko że ta zabawka nie ma stabilizacji, czyli nie jest tym co ew. chcesz kupić."

    O co Ci chodzi?

    Że opis kłamie i komentatorzy piszący o stabilizacji kłamią? Czy może chodzi Ci o to że ta stabilizacja jest niewydajna?

    "Do powiększenia 8x stabilizacją nie jest konieczna, z powodzeniem utrzymasz stabilny obraz w ręku"

    Na lądzie tak. Na większej łajbie zwykle tak, na kajaku na rozfalowanym jeziorze zwykle nie. A po wiosłowaniu przez godzinę w zasadzie nigdy nie :-)

  50. kot Sylvester
    kot Sylvester 21 grudnia 2020, 17:03

    Aby stworzyć bino z dwóch małych lunet warto zastanowić się nad Celestronem HummingBird 9-27x56 ED który również obsługuje okulary 1,25.
    Chodzi mi o tego:
    link

    Ale prawdziwym wyzwaniem jest stworzenie lornety astro z dwóch lunet z obiektywami 65, 80 albo 100mm.

  51. ad1216
    ad1216 23 grudnia 2020, 10:56

    RobKoz: dałeś się nabrać na marketingowy bełkot typu "StableView Monocular", naprawdę uwierzyłeś, że ta zabawka ma stabilizację?

  52. RobKoz
    RobKoz 5 stycznia 2021, 16:40

    @ad1216

    "naprawdę uwierzyłeś, że ta zabawka ma stabilizację?"

    A nie ma?

    Sprzedawca pisze że ma. Ci którzy to kupili piszą że ma. A Ty jeden twierdzisz że nie ma. Masz coś na poparcie swojej tezy? Czy tylko tak sobie założyłeś że jak tanie to mieć nie może?

  53. sektoid
    sektoid 17 stycznia 2021, 13:06

    Wygląda na to, ze kupię tę lunetkę z dodatkowym SWA-58 15 mm na początek. W następnej kolejności może 7 mm.

Napisz komentarz

Komentarz można dodać po zalogowaniu.


Zaloguj się. Jeżeli nie posiadasz jeszcze konta zarejestruj się.


Następny rozdział