Zjawisko meteoru powstaje, gdy w ziemską atmosferę z prędkością kilkudziesięciu kilometrów na sekundę wpadnie drobina kosmicznego pyłu. Jej energia kinetyczna jest tak duża, że jest w stanie zjonizować szeroką na kilkadziesiąt metrów i długą na kilkadziesiąt kilometrów kolumnę gazu. Zjonizowany gaz z czasem rekombinuje, a przez to wysyła fotony. Mówiąc prościej – świeci. Taka świecąca kolumna gazu jawi się naszym oczom jako "spadająca gwiazda".

Meteory nie pojawiają się przypadkowo. Najwięcej widać ich na naszym niebie wtedy, gdy Ziemia zderzy się ze smugą gazu i pyłu pozostawionego przez jakąś kometę. Tak dzieje się co roku w lipcu i sierpniu, gdy nasza planeta spotyka się z materiałem pozostawionym przez kometę 109P/Swift-Tuttle. Meteory z tego roju zdają się wybiegać z konstelacji Perseusza, stąd ich nazwa – Perseidy.

Bolid czyli jasny meteor z roju Perseidów sfotografowany podczas wysokiego maksimum w roku 2016.

Perseidy są znane od co najmniej 2000 lat, bowiem pierwsze informacje na temat tego roju możemy znaleźć już w dalekowschodnich kronikach z tego okresu. Pierwszą wyraźną wzmiankę na temat tego podają Chińczycy, którzy w 36 r. n. e. obserwowali aktywność około 100 meteorów na godzinę. Później rój ten pojawia się dość często w VIII, IX, X i XI wiecznych kronikach chińskich, japońskich i koreańskich. Perseidy stały się bardziej znane Europejczykom, gdy rolnicy z Irlandii ochrzcili je “łzami św. Wawrzyńca” w związku z przypadającym w okolicach maksimum roju dniem tego świętego.

----- R E K L A M A -----

Perseidy są dużym i znanym rojem, którego meteory możemy obserwować od 17 lipca do około 24 sierpnia. Wysokie maksimum aktywności tego roju, w którym zwykle widać około stu „spadających gwiazd” na godzinę, występuje co roku około 12 sierpnia.

Widok nieba nad wschodnim horyzontem w nocy z 12 na 13 sierpnia w okolicach godziny 1 czasu lokalnego. Zaznaczono radiant Perseidów.

Choć Perseidy wybiegają z konkretnego miejsca na niebie znajdującego się na pograniczu konstelacji Perseusza, Kasjopei oraz Żyrafy, to widać je na całym niebie.

Według International Meteor Organization (IMO), w tym roku, szerokiego i tradycyjnego maksimum aktywności omawianego roju oczekujemy w drugiej połowie nocy z 12 na 13 sierpnia i rankiem już 13 sierpnia.

Dwa jasne Perseidy uchwycone na jednym zdjęciu podczas maksimum z 2016 roku.

To świetna wiadomość, bo meteory z tego roju najlepiej obserwować w drugiej połowie nocy, bo wtedy radiant roju znajdujący się w na granicy konstelacji Perseusza i Kasjopei wznosi się już wysoko nad horyzontem. Jednocześnie w tym czasie Księżyc jest praktycznie dokładnie w nowiu, więc jego światło nie będzie przeszkadzało w obserwacjach.

Meteory najlepiej obserwować z ciemnego miejsca oddalonego od świateł miejskich. Do obserwacji dobrze się odpowiednio przygotować. Warto zaadoptować wzrok do ciemności – gdy nasze oczy odpoczną od światła przez około 10–15 minut, łatwiej będzie nam zauważyć słabsze meteory. Obserwacje można prowadzić siedząc na wygodnym leżaku lub leżąc na materacu czy karimacie. Nie trzeba patrzeć w jakimś konkretnym kierunku, bo meteory widać na całym niebie. Warto więc wybrać tę część nieboskłonu, która jest najciemniejsza i najmniej zasłonięta drzewami czy budynkami i jednocześnie taką, w której nie ma Księżyca. Potem wystarczy tylko spokojnie wodzić wzrokiem na niebie i wypatrywać meteorów.

Warto jeszcze dodać, że maksimum roju Perseidów jest na tyle szerokie, iż kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt meteorów na godzinę można dojrzeć nie tylko w nocy z 12 na 13 sierpnia, ale także jedną, dwie lub nawet trzy noce wcześniej lub później.

Na portalu Optyczne.pl zachęcamy nie tylko do obserwacji tych ciekawych zjawisk, ale także do ich uwiecznienia. Jest to naprawdę proste. Wskazówki na temat tego, jak fotografować meteory można znaleźć w artykule pt. „Złapać spadającą gwiazdę cyfrówką”.

Jasny meteor z roju Perseidów 2016

Na zakończenie jeszcze jedno. Nie dajcie się złapać na krzykliwe nagłówki w mediach mówiące o deszczu meteorów (albo co gorsze deszczu meteorytów). Dlaczego nie zobaczycie żadnego deszczu, wyjaśniam w tym tekście. Zachęcam do jego lektury.