Przetwarzanie danych osobowych

Nasza witryna korzysta z plików cookies

Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie, a także do prawidłowego działania i wygodniejszej obsługi. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług i innych witryn.

Masz możliwość zmiany preferencji dotyczących ciasteczek w swojej przeglądarce internetowej. Jeśli więc nie wyrażasz zgody na zapisywanie przez nas plików cookies w twoim urządzeniu zmień ustawienia swojej przeglądarki, lub opuść naszą witrynę.

Jeżeli nie zmienisz tych ustawień i będziesz nadal korzystał z naszej witryny, będziemy przetwarzać Twoje dane zgodnie z naszą Polityką Prywatności. W dokumencie tym znajdziesz też więcej informacji na temat ustawień przeglądarki i sposobu przetwarzania twoich danych przez naszych partnerów społecznościowych, reklamowych i analitycznych.

Zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies możesz cofnąć w dowolnym momencie.

Optyczne.pl

Test lornetki

Vortex Viper HD 10x50 (2018) - test lornetki

Vortex Viper HD 10x50 (2018) - test lornetki
4 maja 2021
Seria Vortex Viper pojawiła się na rynku w 2006 roku i jej przedstawiciel o parametrach 10×42 był jednym z czarnych koni naszego dużego testu instrumentów o tych parametrach.

W 2011 roku seria ta doczekała się następców czyli linii Viper HD, której przedstawiciela o parametrach 10×42 także przetestowaliśmy i opisywaliśmy głównie w samych superlatywach.

----- R E K L A M A -----

Rok 2018 przyniósł kolejną zmianę. Lornetki zyskały zupełnie nową konstrukcję optyczną, a liczba modeli w linii zmniejszyła się do czterech o parametrach 8×42, 10×42, 10×50 i 12×50.

W przypadku modelu 10×50 mamy zmiany zarówno we właściwym kierunku jak i kroki w tył. Co najważniejsze, pole widzenia wzrosło z 5.3 do 6.6 stopnia i wreszcie stało się godne dobrego instrumentu klasy 10x50. Niestety odstęp źrenicy zmniejszył się z 19.5 do 16 mm, a także pogorszyła się minimalna odległość ustawiania ostrości, która wzrosła z 2.7 do 2.9 metra. Na szczęście, wraz z wprowadzeniem nowych modeli, producent nie zdecydował się na podniesienie ich ceny. Zestawienie kolejnych wersji modeli Viper 10x50 prezentuje niniejsza tabela.

Producent chwali się, że w konstrukcji optycznej zastosowano szkło niskodyspersyjne HD i wielowarstwowe powłoki XR Fully Multi-Coated, które nałożono na wszystkie granice powietrze-szkło. Dodatkowo na pryzmatach Schmidta-Pechana nałożono wielowarstwowe powłoki dielektryczne oraz powłoki fazowe. Co więcej, na zewnętrznych soczewkach znajdują się powłoki hydrofobowe ArmorTek, których zadaniem jest ochrona przez zarysowaniem oraz przywieraniem brudu i tłuszczu.

Obudowa lornetki jest wodoodporna i wypełniona argonem. Kupujący dostaje w zestawie komplet dekielków, pasek, gustowny futerał oraz szelki. Produkt objęty jest wieczystą gwarancją producenta.
Zdjęcia lornetki
  • Lornetka Vortex Viper HD 10x50 (2018)
  • Lornetka Vortex Viper HD 10x50 (2018)
  • Lornetka Vortex Viper HD 10x50 (2018)
  • Lornetka Vortex Viper HD 10x50 (2018)
Dane producenta

Producent:

Vortex
strona www

Dystrybucja / Sprzedaż:

Kolba.pl
strona www

Powiększenie Średnica obiek. Pole widzenia Typ pryzmatów Odstęp źrenicy Waga Cena
10 50 115/1000(6.6o) BaK-4/dachowe 16 mm 805 g 2469 PLN
Wyniki testu
Rzeczywisty rozmiar obiektywów Lewy:   49.93+/- 0.05 mm
Prawy:  50.02+/- 0.05 mm
8 / 8.0 pkt
Rzeczywiste powiększenie 9.74+/- 0.05 raza 3 / 3.0 pkt
Sprawność optyczna 84.5+/- 1% 12 / 25.0 pkt
Aberracja chromatyczna W centrum niewielka, na brzegu zauważalnie większa od średniej. 5.8 / 10.0 pkt
Astygmatyzm Umiarkowany. 7.3 / 10.0 pkt
Dystorsja Odległość pierwszej zakrzywionej linii od centrum pola w stosunku do promienia pola widzenia: 46% ± 3% 5 / 10.0 pkt
Koma Pojawia się dopiero w odległości 55% promienia pola widzenia i na samym brzegu jest troszkę mniejsza od średniej. 4.5 / 10.0 pkt
Nieostrość obrazu Nieostrość pojawia się w odległości 81% ± 3% od centrum pola widzenia. 6 / 10.0 pkt
Pociemnienie brzegowe Znikome. 4.3 / 5.0 pkt
Odwzorowanie bieli Najwyższa transmisja w czerwonej części widma, przez co obraz ma lekko pomarańczowy odcień. 3.8 / 5.0 pkt
Kolimacja osi Idealna. 5 / 5.0 pkt
Wewnętrzne odblaski
Lewy: Prawy:
Vortex Viper HD 10x50 (2018) - Wewnętrzne odblaski - Lewy Vortex Viper HD 10x50 (2018) - Wewnętrzne odblaski - Prawy
Wyraźny łuk przy źrenicy. W nocy na latarniach widać wyraźne spajki i małe halo.
3 / 5.0 pkt
Obudowa Solidna i dobrze leżąca w ręku oraz przy oku. Dobrej jakości guma na obiciu, która prawidłowo przylega do rąk. Przy obiektywach jednak trochę odstaje. Wyprofilowania na kciuki dobrze położone. Gumowane muszle okularowe o czterech stopniach regulacji. Napis na mostku informuje o tym, że lornetka została złożona na Filipinach. 7.5 / 8.0 pkt
Ogniskowanie Spora, wygodna i pracująca prawidłowo śruba centralna, choć opór przy obrocie jest dość spory. Pełen zakres wymaga obrotu o kąt około 520 stopni. Odciągany pierścień do korekty dioptrażu umieszczony na prawym okularze. Rusza zewnętrzną soczewką. 4.5 / 5.0 pkt
Wyjście na statyw Jest całkiem wygodne w dojściu 3 / 3.0 pkt
Rozstaw okularów od 57.3 do 73.3 mm 4 / 6.0 pkt
Min. odległość ostrego widzenia 3.10 metra. 2 / 2.0 pkt
Okulary O polu własnym 65.4 stopnia (wg wzoru uproszczonego) i 59.5 stopnia (wg wzoru tangensowego). 14 / 20.0 pkt
Pole widzenia Zmierzone przez nas wyniosło 6.71 +/- 0.04 stopnia i było nawet trochę większe niż to podane w specyfikacjach. Pole spore jak na tą klasę sprzętu. 7.5 / 8.0 pkt
Wyczernienie i kurz wewnątrz tubusa Wewnętrzne tubusy intensywnie karbowane, ciemne i rozsądnie zmatowione. Denko ciemne, wystaje tylko wąska i trochę zbyt jasna obręcz wokół pryzmatów. Czysto, widać tylko dosłownie pojedyncze pyłki. 4.2 / 5.0 pkt
Winietowanie centralne
Lewy: Prawy:
Vortex Viper HD 10x50 (2018) - Winietowanie centralne - Lewy Vortex Viper HD 10x50 (2018) - Winietowanie centralne - Prawy
OL: 0.40%, OP: 1.40%
6.5 / 8.0 pkt
Jakość pryzmatów Dobrej klasy BaK-4. 8 / 8.0 pkt
Powłoki antyodblaskowe Zielono-fioletowe na obiektywach, zielono-fioletowe na pryzmatach i zielono-fioletowe na okularach. Intensywność mała. 5 / 5.0 pkt
Gwarancja [w latach] wieczysta 6 / 6.0 pkt
Wynik ostateczny
73.6%
139.9 / 190 pkt
Wynik Ekono 0pkt.

Podsumowanie


Zalety:
  • solidna i gustowna obudowa,
  • duże pole widzenia,
  • dobrze kontrolowany astygmatyzm,
  • niewielka koma,
  • bardzo małe pociemnienie na brzegu pola,
  • dobrej klasy pryzmaty BaK-4,
  • prawidłowe wyczernienie i czystość wewnątrz lornetki,
  • dobrej klasy powłoki antyodbiciowe na wszystkich granicach powietrze-szkło,
  • wieczysta gwarancja.

Wady:
  • zbyt mała transmisja jak na tę klasę cenową,
  • trochę za duża aberracja chromatyczna na brzegu pola widzenia.

Lornetki Vortex Viper to już uznana marka, która dobrze poczynała sobie w naszych testach klasy 32 mm i 42 mm. Nigdy jednak nie zajmowaliśmy się modelami 10x50, a to z powodu wspomnianego na wstępie, czyli pola widzenia wynoszącego tylko 5.3 stopnia. Taki wynik nie przystoi lornetce o powiększeniu 10 razy, więc nie specjalnie chciało nam się wykonywać jej pełen test, bo nawet w przypadku dobrych własności optycznych (o które nie trudno przy małym polu) i tak nie byłaby ona sprzętem godnym polecenia.

Sytuacja jednak zmieniła się diametralnie w 2018 roku wraz z prezentacją nowych Viperów. Model 10x50 zyskał tutaj pole widzenia 6.6 stopnia (a według naszych pomiarów nawet 6.7 stopnia), co jest wynikiem świetnym. Co więcej, wszystko to udało się zamknąć w zgrabnej obudowie o wadze tylko nieznacznie przekraczającej 800 gramów. Tym razem nie mieliśmy więc żadnych przeciwwskazań ku uważnemu przyjrzeniu się Viperowi HD 10x50.


Vortex Viper 10x42 HD i Vortex Viper 10x50 HD.

Można napisać, że Vortex Viper HD 10x50 nie zawiódł naszych oczekiwań. Nie jest to lornetka idealna, ale przy jej wadze, gabarytach i dużym polu widzenia pewne kompromisy były nieuniknione. To co najbardziej nam przeszkadza, to zbyt mała transmisja. W tej klasie cenowej oczekiwalibyśmy wyniku na poziomie 89-91%.

Pozycja Vipera w naszym rankingu lornetek 10x50 lokuje go na poziomie Meopty Meostar B1 10x50 i porropryzmatycznych klonów Fujinona. Te ostatnie nie są jednak konkurencją dla Vipera, choćby z faktu, że ważą prawie dwa razy więcej i mają indywidualne ustawianie ostrości. To bardziej stacjonarne lornetki astronomiczne lub morskie - trudno zabierać je na piesze wycieczki, podczas gdy Viper, mając wagę porównywalną do cięższych modeli klasy 10x42, jest lornetką jak najbardziej mobilną.

Viper HD 10x50 dobrze więc wpasowuje się w pewną lukę rynkową. Każdy, kto chciał kupić lornetkę dachową 10x50 o normalnych gabarytach i dobrych własnościach optycznych, a nie chciał wydawać na nią więcej niż około 4 tysiące złotych miał naprawdę mały wybór. Wspomniana już Meopta Meostar przestała być produkowana w wersji 10x50 więc konkurencja dla Vipera zrobiła się jeszcze mniejsza.

Trochę szkoda, że klasa 10x50 jest traktowana ostatnio po macoszemu. Producenci masowo wypuszczają kolejne modele 8x42 i 10x42, zapominając o lornetkach 10x50, których parametry są jednymi z najbardziej uniwersalnych. Vortex nie popełnił tego błędu, zaproponował dobrego optycznie Vipera 10x50 HD i może zbierać owoce swoich udanych poczynań.

Komentarze czytelników (23)
  1. Szymongroch
    Szymongroch 4 maja 2021, 17:06

    No to mamy fajny przegląd testów lornetek Vipera. Dzieki Arek!

  2. goornik
    goornik 4 maja 2021, 21:07

    Gdy szukałem dla siebie dachowej 10x50 rozważałem używkę Swara SLC, lajkowe Trinovidy BA / BN, a z nowych MeoStara, Vipera, oraz DeOp CHASE.

    Kupiłem CHASE i jestem zadowolony - lornetka służy niemal tylko do wyjść przyrodniczych.

  3. Soniak10
    Soniak10 4 maja 2021, 21:39

    Arku, załamałeś mnie... Dzisiaj przez Ciebie będą mi się śnić koszmary. Jak zobaczyłem nowy test Vipera, to przez ułamek sekundy oczyma wyobraźni już wczytywałem się w test... "dwunastki", a tymczasem to kolejny test "dziesiątki" - brrrrr! Jak tak mogłeś?! Jesteś bez serca! ;-)
    A troszkę poważniej: jak sam zauważyłeś "10x50 jest traktowana ostatnio po macoszemu. Producenci masowo wypuszczają kolejne modele 8x42 i 10x42,". I tu producenci mają rację! Najbardziej uniwersalny sprzęt to właśnie klasa 8-10x40-42. Jeżeli jest sens wchodzić w klasę 50mm, to MZ głównie po to, żeby uzyskać mocniejsze powiększenie, możliwe jeszcze do obserwacji "z ręki". Stopniowo skłaniam się do poglądu, że właśnie klasa 10x50 jest zdecydowanie bardziej niszową i mniej uzasadnioną dla większości użytkowników, niż 12x50, bo oferuje niewiele więcej niż ta właśnie klasyczna 10x42. I tu otwiera się pole do działania dla tak opiniotwórczego portalu, jakim są "Optyczni": podjąć się zadania wylansowania mody na sprzęt 12x50 zamiast niewiele wnoszącego 10x50. Gdyby się Wam to udało, to zapisalibyście się złotymi zgłoskami w historii (nie tylko) polskiego marketingu, a ten przypadek byłby cytowanym w wielu podręcznikach akademickich jako "case study".
    Podejmiecie się wyzwania?
    No więc na początek mały kroczek: uzupełnienie testów Viperów o test 12x50. Obiecujesz??? Plijzzz...Ewentualnie DO Chase ED 12x50?

  4. LarsikOwen
    LarsikOwen 4 maja 2021, 21:55

    Ja podobnie jak @goornik, ale DO Chase 12x50.
    Nawet moje kobiety zabierają teraz tę lornetkę do lasu.
    Gdybym miał kupować ponownie to równowartość Viper + plus parę złotych robi widoczną różnicę w cenie; większą niż Viper - parę złotych w porównaniu do DO Chase. Z tym, że ja jestem słabowidzący :)

  5. RobKoz
    RobKoz 4 maja 2021, 22:00

    "Trochę szkoda, że klasa 10x50 jest traktowana ostatnio po macoszemu. Producenci masowo wypuszczają kolejne modele 8x42 i 10x42, zapominając o lornetkach 10x50, których parametry są jednymi z najbardziej uniwersalnych."

    Miałem 10x50, później 10x42 i teraz czekam na fajną cenę 8x42.

    Nie wiem, czy to ogólna reguła czy tylko mnie dotyczy ale przez lornetkę 8x zwykle jestem w stanie dostrzec więcej detali niż przez 10x a to za sprawą mikrodrgań (nie znam fachowego określenia). Sprawdzałem kilka raz na plakatach i innych tekstach w odległości kilkudziesięciu do kilkuset metrów ode mnie.

    Dziś uważam że lornetka 10x50 jest do niczego. Za duże powiększenie by pracować z ręki szczególnie gdy się akurat zrobiło kilkaset metrów przewyższenia w czasie górskiej wędrówki, a jednocześnie 10x to za mało by taka lornetka mogła zastąpić lunetę obserwacyjną.

    Na dziś dzień moim zdaniem optimum to 8x42 jako lornetka uniwersalna. Dość jasna do lasu, dość lekka w góry i wystarczająco dobrze powiększa. A do tego należy dokupić albo lunetę obserwacyjną albo lornetkę 12-15x do pracy na statywie lub stabilizowaną.

  6. goornik
    goornik 4 maja 2021, 22:42

    Soniak, nie masz racji z tą niszowością. Wielu producentów całkowicie źle rozgrywa podział sprzętu na parametry i półki jakościowe. Nikon ma aktualnie w ofercie SZEŚĆ model 8/10x42 i tylko jeden (do tego słaby...) 10x50..... Od 12 lat nie udało mi się przekonać firmy, że model 8x50 wypełnia lukę między 8x42 i 8x56, I tak dalej i tak dalej

  7. Arek
    Arek 4 maja 2021, 23:04

    Patrzycie często przez Wasze wąskie zastosowania. Parametry 10x50 są najbardziej uniwersalne i to z wielu względów. To lornetka, z którą wciąż daje się chodzić, nadaje się na dzień i na noc, dla młodszego i starszego. Każda inna jest w jakimś tam stopniu ograniczająca.

  8. RobKoz
    RobKoz 5 maja 2021, 11:25

    @Arek

    "To lornetka, z którą wciąż daje się chodzić, nadaje się na dzień i na noc, dla młodszego i starszego."

    Dokładnie te same zalety ma lornetka 8x42. A nawet bardziej. Jest mniejsza, lżejsza, jaśniejsza.

    "Każda inna jest w jakimś tam stopniu ograniczająca."

    Tylko w jednym - przez 42mm obiektyw zobaczymy mniej gwiazd niż przez 50mm. Ale tu wracamy do pytania czy lepiej widzieć stabilny obraz 8x42 czy rozedrgany 10x50.

    Ja już się z 10x50 wyleczyłem bo sam zobaczyłem że więcej szczegółów widzę przez 8x42.

  9. koraf
    koraf 5 maja 2021, 12:00

    @RobKoz wg mnie nie masz racji i w pełni zgadzam się z opinią Arka.
    Mam lornetki: 10x30, 10x40, 10x50 i porównywałem je na raz w trudnych warunkach oświetleniowych, nie tylko w nocy. Najwięcej szczegółów zobaczyłem przez 10x50, waży ok. 1 kg przez co stabilniej trzyma się ją w rękach i sam obraz to cud, miód i orzeszki. Nie będę również wspominał, że 10x50 daje również więcej światła w dzień i to widać (przynajmniej ja to widzę) przy obserwacjach.

  10. RobKoz
    RobKoz 5 maja 2021, 12:43

    @koraf

    "Mam lornetki: 10x30, 10x40, 10x50 i porównywałem je na raz w trudnych warunkach oświetleniowych, nie tylko w nocy."

    To że 10x50 jest lepsze od 10x40 to oczywista oczywistość.

    Ale ja nie porównuję różnych 50-tek, ale 10x50 z 8x42 i uważam że ta druga jest bardziej uniwersalna.

  11. ptasiarz
    ptasiarz 5 maja 2021, 13:26

    Mogę zabrzmieć arogancko, ale jeżeli komuś drży obraz przy powiększeniu 10x ,to może powinien ograniczyć alkohol, 10x50 to same zalety, zwłaszcza przy obserwacjach zmierzchowo-brzaskowych, w ciemnym lesie,czy przy świetle księżyca,50 mm to także lepsza rozdzielczośćobrazu. Dziesięciokrotne powiększenie zawsze pozwala na bardziej szczegółową obserwację, z doświadczenia wiem, iż przy dużym zmęczeniu,niemożliwe będzie w pełni stabilne utrzymanie jakiejkolwiek lornetki,nawet teatralnej, także rzekome zalety 8-mek mnie nie przekonują. Jedyną rzeczą,która powstrzymywała mnie przed kupnem dobrej 10x50 była zbyt duża masa, w opisywanym tu przypadku trochę brakuje lepszej transmisji, ale i tak trudno o konkurenta z podobnymi parametrami i ceną.

  12. koraf
    koraf 5 maja 2021, 13:43

    @RobKoz faktycznie porównujesz 8x42 z 10x50, jakoś nie doczytałem i zasugerowałem się postem Soniak10.
    Co do uniwersalności 8x42 vs 10x50 to zgoda, co do szczegółów obrazu wolę zdecydowanie 10x. Dlatego mam zarówno kilka 8x jak i 10x.

  13. RobKoz
    RobKoz 5 maja 2021, 14:12

    @ptasiarz

    "Mogę zabrzmieć arogancko, ale jeżeli komuś drży obraz przy powiększeniu 10x ,to może powinien ograniczyć alkohol"

    Możliwe że to kwestia osobnicza. Jak w foto jedni mają pewniejszy chwyt i są w stanie utrzymać dłuższe czasy, a inni mniej pewny.

    Napisałem cytuję:

    "Nie wiem, czy to ogólna reguła czy tylko mnie dotyczy ale przez lornetkę 8x zwykle jestem w stanie dostrzec więcej detali niż przez 10x a to za sprawą mikrodrgań"

    Nie głoszę prawd objawionych. Piszę o swoim doświadczeniu

  14. Wiking69
    Wiking69 5 maja 2021, 14:23

    Kilka dni temu obserwowałem żaglówki na jeziorze Zegrzyńskim w okolicach Warszawy . Wprawdzie nie ma jeszcze sezonu ale był spory ruch . Przez dwie godziny mogłem porównywać Zeissa SF 10x42 z Zeissem FL 7x42 . Dziesiątką musiałem cały czas korygować ostrość , siódemką ustawiłem ostrość tylko raz . I miałem święty spokój , obraz był bardzo stabilny i relaksujący .

  15. Wiking69
    Wiking69 5 maja 2021, 14:49

    Mając do wyboru ... 10x32 , 10x42 ,10x50 , 10x56 . Jestem przekonany że głębia ostrości rosłaby wraz ze wzrostem średnicy obiektywów . Do tego większa jasność odczuwalna nie tylko w nocy , ale nawet w pochmurne dni . Ale na spacery i długie wycieczki , wolałbym zabierać najmniejszą i najlżejszą .

  16. Arek
    Arek 5 maja 2021, 14:55

    Najbardziej uniwersalną źrenicą jest 5 mm i zarówno 8x42 i 10x50 są temu bliskie więc faktycznie obie są dość uniwersalne. Tyle, że 10x50 bardziej, bo ma większe powiększenie, które wciąż bez problemów utrzymuje się z ręki, a w nocy, w astro da większy zasięg gwiazdowy.

  17. DonYoorando
    DonYoorando 5 maja 2021, 16:01

    ...dobra lornetka zawsze się obroni...
    a tutaj mamy same zalety minus trochę aberracji na bokach i transmisja nie jest wybitna...

    od momentu kiedy przeczytałem o powodach porażki technlogii 3D w TV: zawroty głowy, migreny, brudne okulary.... rozwody, pozwy, reklamacje... ok 20% ludzi może się tym bawić bez problemów, zrozumiałem, że dla 70% populacji homo sapiens patrzenie parą oczu na świat to raczej ból pupy niż frajda...

  18. pandal
    pandal 5 maja 2021, 16:14

    Mam nadzieję, że seria NL zostanie w przyszłości wzbogacona o 10x50.

  19. Volver
    Volver 5 maja 2021, 23:26

    Lornetka bardzo fajna. Dla mnie uniwersalność 8x42 vs.10x50 jest kwestią zastosowań. Myśliwy wybierze obie, bo w nocy będą ok, astronom 10x50 ze względu na zasięg gwiazdowy, ptasiarz i turysta 8x42. Żeby było śmiesznie, dla mnie niepobitym dziennym instrumentem jest Nikon E2 10x35. Na noc wybrałbym ponownie 10x56, ale w nocy już nie gapię się w niebo jak kiedyś. Żałować można, że brakuje porządnych porro a tych parametrach. Nikon śpi, Steiner mógłby się postarać, może zatem Delta zainwestuje w chinskie prace badawczo-rozwojowe? I w polski design.

  20. Volver
    Volver 5 maja 2021, 23:36

    No i uwaga. Swarovski EL 10x50 miał transmisję 85% z ułamkiem, za 5x tyle...wiec Vortex jest fajny.

  21. Pokoradlasztuki
    Pokoradlasztuki 6 maja 2021, 06:46

    Zaden przyrost jakosci optyki nie powoduje takiego przyrostu jakosci obserwacji jak stabilizacja. ( statyw najczesciej nie wchodzi w rachube)

    I tyle w temacie

  22. Arek
    Arek 6 maja 2021, 15:45

    Volver - no i Swarek nigdzie nie przekraczał 90%, a Vortex robi to bez problemów, choć tylko dla dłuższych fal.

  23. Volver
    Volver 6 maja 2021, 19:00

    Arku. Tym bardziej jest ciekawy jest ten Vortex. Choć transmisja transmisją, a każdy kto miał EL przy oczach wie, że to jest noktowizor ;-) ot, fizyka, chemia? Powłok, rzecz jasna. Jakoś to działa w praktyce.

Napisz komentarz

Komentarz można dodać po zalogowaniu.


Zaloguj się. Jeżeli nie posiadasz jeszcze konta zarejestruj się.