Pole widzenia

Obiektyw rektalinearny o zakresie ogniskowych 24-60 mm powinien na matrycy pełnoklatkowej dawać kąty widzenia zmieniające się od 84.0 do 39.6 stopnia i prawie dokładnie takie same wartości producent podaje w swojej specyfikacji. Zdecydowaliśmy się jednak sprawdzić, ile owo pole wynosi w rzeczywistości. W tym celu wykonaliśmy zdjęcia gwiaździstego nieba, fotografując je używając zarówno skorygowanych plików JPEG, jak i nieskorygowanych plików RAW wywołanych neutralnym oprogramowaniem takim jak dcraw. Następnie dokonaliśmy transformacji układu pikseli (X,Y) do układu równikowego (rektascencja i deklinacja) opisującego położenia gwiazd na niebie. Dzięki temu mogliśmy bardzo dokładnie wyznaczyć pole widzenia obiektywu, i to tak jak należy, czyli dla promieni padających z nieskończoności.

Dla ogniskowej 24 mm i skorygowanego pliku JPEG transformacja została oparta o położenia 161 gwiazd równomiernie rozłożonych na całym obrazku. Średni błąd dopasowania siatki współrzędnych wyniósł 52 sekundy łuku. Uzyskany przez nas wynik to 83.08 stopnia z błędem, który nie przekraczał 0.03 stopnia. Jest to rezultat o około jeden stopnień mniejszy od wartości podanej w specyfikacjach.

Bardzo ciekawe rzeczy dzieją za to na ogniskowej 24 mm dla nieskorygowanego RAW-a. Tutaj transformacja została oparta o położenia 181 gwiazd równomiernie rozłożonych na całym obrazku. Średni błąd dopasowania siatki współrzędnych wyniósł 2 minuty i 40 sekund łuku. Uzyskany przez nas wynik to aż 86.96 stopnia z błędem, który nie przekraczał 0.15 stopnia. Tutaj zapas pola widzenia jest więc naprawdę spory, bo odpowiada on kątowi widzenia, jaki uzyskuje rektalinearny obiektyw o ogniskowej 22.8 mm. Za chwilę się przekonamy, że ów zapas jest faktycznie bardzo potrzebny.

W przypadku ogniskowej 60 mm i skorygowanego JPEG-a do transformacji użyto 137 gwiazd, a średni błąd dopasowania siatki wyniósł tylko 6 sekund łuku. W tym przypadku pomiar pola widzenia pokazał wartość 40.27 stopnia z błędem na poziomie 0.02 stopnia. Uzyskana wartość jest więc troszkę większa niż deklarowana w specyfikacji i odpowiada ogniskowej około 59 mm.

Dla nieskorygowanego pliku RAW użyliśmy położeń 142 gwiazd, a średni błąd dopasowania siatki zwiększył się do 11 sekund łuku. Zmierzony przez nas kąt widzenia wyniósł 40.86 stopnia z błędem, który nie przekracza 0.06 stopnia. Tutaj więc pole też jest większe niż podane w specyfikacji, a to oznacza, że wynikowy kąt widzenia odpowiada temu, jaki dawałby rektalinearny obiektyw o ogniskowej 58 mm.

Warto więc odnotować, że pracując na skorygowanych o dystorsję plikach JPEG mamy do dyspozycji faktyczny zakres ogniskowych od około 24.4 do 59 mm, a więc troszkę mniejszy niż deklarowany.

Dystorsja

Skorygowane pliki JPEG w połączeniu z mniejszą matrycą APS-C/DX nie dają jeszcze żadnych powodów do niepokoju, bo tutaj oprogramowanie koryguje omawianą wadę praktycznie do zera. Na 24 mm uzyskaliśmy wynik -0.30%, na 35 mm -0.35%, na 50 mm jeszcze niższą wartość -0.18%, która po przejściu na 60 mm dodatkowo zmniejszyła się do -0.10%.

Sony A7R IIIa, APS-C, JPEG, 24 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, JPEG, 35 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, JPEG, 50 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, JPEG, 60 mm

Prawdziwy obraz dystorsji na mniejszym detektorze pokażą nam dopiero neutralnie wywołane pliki RAW. I obraz, jaki tutaj zobaczymy, zdecydowanie nam się nie spodoba. Na 24 mm będzie dokuczać nam całkiem wyraźna beczka o wartości -4.14%, która na 35 mm zmniejszy się do wciąż widocznego poziomu -1.83%. Mało uciążliwe wartości pojawiają się dopiero na ogniskowych 50 i 60 mm, gdzie odnotowaliśmy rezultaty wynoszące odpowiednio: -0.82% i -0.64%.

Sony A7R IIIa, APS-C, RAW, 24 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, RAW, 35 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, RAW, 50 mm

Sony A7R IIIa, APS-C, RAW, 60 mm

Skorygowane pliki JPEG uzyskane na pełnej klatce ponownie są prawie wolne od zniekształceń geometrycznych. Na najszerszym kącie widzenia widać lekką dystorsję beczkową o wartości -0.79%, która po przejściu do ogniskowej 35 mm zmniejsza się dosłownie minimalnie, bo sięga tam ona -0.72%. Praktycznie zerowy poziom tej wady obserwujemy na ogniskowych 50 i 60 mm, gdzie uzyskane przez nas wyniki to -0.35% i -0.16%.

Sony A7R IIIa, FF, JPEG, 24 mm

Sony A7R IIIa, FF, JPEG, 35 mm

Sony A7R IIIa, FF, JPEG, 50 mm

Sony A7R IIIa, FF, JPEG, 60 mm

Pamiętając o tym, co działo się na RAW-ach matrycy APS-C/DX, nie mieliśmy wątpliwości co do tego, że RAW-y z pełnej klatki nie zachwycą nas w tej kwestii. I faktycznie, wyniki są tutaj bardzo słabe. Na ogniskowej 24 mm mamy do czynienia z bardzo dużymi zniekształceniami beczkowymi o wartości aż -7.49%. Spore problemy wciąż widać na 35 mm, gdzie dystorsja sięga -3.06%. Co więcej, zniekształcenia beczkowe dadzą się zauważyć nawet na najdłuższych ogniskowych. Na 50 mm uzyskaliśmy bowiem wynik -1.49%, natomiast na 60 mm poziom -1.20%.

Chcąc znaleźć jakieś dobre strony tej sytuacji, można dodać tylko to, że na zaprezentowanych poniżej zdjęciach nie widać wyraźniejszych śladów odginania linii w drugą stronę, co oznacza, że nie wprowadzono tutaj istotnego poziomu dystorsji falistej.

Z jednej strony można było oczekiwać, że właśnie w tej kategorii optycznej producent może poszukać pewnych kompromisów. Z drugiej, liczyliśmy jednak na to, że zmniejszenie zakresu ogniskowych w stosunku do standardowego przedziału 24-70 mm, ułatwi trochę zadanie optykom i nie zrzucą oni wszystkiego na oprogramowanie aparatu. Niestety zrzucili...

Sony A7R IIIa, FF, RAW, 24 mm

Sony A7R IIIa, FF, RAW, 35 mm

Sony A7R IIIa, FF, RAW, 50 mm

Sony A7R IIIa, FF, JPEG, 60 mm