Przetwarzanie danych osobowych

Nasza witryna korzysta z plików cookies

Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie, a także do prawidłowego działania i wygodniejszej obsługi. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług i innych witryn.

Masz możliwość zmiany preferencji dotyczących ciasteczek w swojej przeglądarce internetowej. Jeśli więc nie wyrażasz zgody na zapisywanie przez nas plików cookies w twoim urządzeniu zmień ustawienia swojej przeglądarki, lub opuść naszą witrynę.

Jeżeli nie zmienisz tych ustawień i będziesz nadal korzystał z naszej witryny, będziemy przetwarzać Twoje dane zgodnie z naszą Polityką Prywatności. W dokumencie tym znajdziesz też więcej informacji na temat ustawień przeglądarki i sposobu przetwarzania twoich danych przez naszych partnerów społecznościowych, reklamowych i analitycznych.

Zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies możesz cofnąć w dowolnym momencie.

Optyczne.pl

Test aparatu

Nikon Z50 - test aparatu

20 kwietnia 2020

8. Zakres i dynamika tonalna

Czułość matrycy

Badanie to ma na celu pokazanie zachowania fotodiod matrycy, a nie jej realnej czułości w stopniach ISO, której zgodność producenci aparatów utrzymują dla formatu JPEG. Przestrzegamy zatem przed pochopnymi osądami. Jakiekolwiek odchyłki odnotowane w tym teście nie są powodem do zmartwień, gdyż zwykle są one korygowane do wartości nominalnej przy wywoływaniu pliku RAW (w korpusie aparatu przy wytwarzaniu bezpośrednio pliku JPEG lub też przy obróbce surowego pliku w komputerze). Realne problemy dotykają jedynie tego oprogramowania zewnętrznego, które nie posiada profili dedykowanych dla różnych aparatów.

Czułość wyznaczyliśmy zgodnie z normą ISO 12232, wykorzystując metodę pomiaru ilości światła niezbędnej do saturacji poszczególnych grup fotodiod sensora. Do pomiarów wykorzystaliśmy światłomierz Sekonic.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - R E K L A M A - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
Z powyższego wykresu możemy odczytać, że dla zakresu nastaw ISO 100–25600, czułości jako średnie wartości ze wszystkich grup senseli są ok. 0.5–0.75 EV poniżej nominalnych. Takie zachowanie jest typowe i umożliwia manipulację danymi w jasnych partiach obrazu. Od ISO 51200 różnica zmniejsza się. Rozbieżność między poszczególnymi kolorami podstawowymi (przynajmniej w zakresie czułości natywnych) jest typowa dla matryc krzemowych, gdzie sprawność kwantowa nie rozkłada się równomiernie w całym spektrum światła widzialnego.

Szum przetwarzania

Szum przetwarzania (ang. readout noise) to całościowe zakłócenia generowane przez elektroniczny tor przetwarzania danych. Ilość tego szumu nie zależy od ilości padającego światła ani czasu ekspozycji.

Szum przetwarzania wyznaczyliśmy w oparciu o serię zdjęć bez dostępu światła przy najkrótszej możliwej do ustawienia migawce. Pomiarów dokonaliśmy na surowych plikach przekonwertowanych uprzednio do 48-bitowych TIFF-ów bez demozaikowania. Dane na wykresie zostały zaprezentowane w punktach odpowiadających realnym czułościom matrycy, a wyniki odwzorowują średnią wartość z wszystkich grup senseli.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Wyrażenie wyniku w elektronach pozwala śledzić jakość przetwarzania toru analogowo-cyfrowego. Widzimy, że przebieg pokrywa zakres wartości od 2 do prawie 10 elektronów, co oznacza, że jakość zaprojektowanej elektroniki stoi na wysokim poziomie. Zauważyć można, że dla trzech pierwszych czułości wartości są wyższe, niż dla pozostałych. Jest to znak, że prawdopodobnie mamy do czynienia z sensorem wykonanym w technologii dual-gain.

Współczynnik konwersji i wzmocnienie jednostkowe

Poniżej przedstawiamy współczynnik konwersji (ang. conversion gain) matrycy wyznaczony dla różnych nastaw ISO. Parametr ten definiuje liczbę elektronów przypadających na jednostkę kwantyzacji przetwornika ADC (tzw. ADU, ang. ADC unit). Analiza tych danych pozwala określić tzw. wzmocnienie jednostkowe, czyli cechę charakterystyczną każdej matrycy definiującą czułość, dla której współczynnik konwersji jest równy 1 – to znaczy wartość z przetwornika ADC pokazuje wprost liczbę przetworzonych elektronów.

Współczynnik konwersji wyznaczyliśmy w oparciu o serię zdjęć tablicy Kodak Q-14. Pomiarów dokonaliśmy na surowych plikach przekonwertowanych uprzednio do 48-bitowych TIFF-ów bez demozaikowania. Dane na wykresie zostały zaprezentowane w punktach odpowiadających realnym czułościom matrycy, a wyniki odwzorowują średnią wartość z wszystkich grup senseli.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Dla najniższej natywnej czułości na jedną jednostkę kwantyzacji przetwornika ADC przypada 10 elektronów. Przy 14-bitowym przetworniku daje to pojemność studni potencjałów (ang. full well capacity) na poziomie 160 ke. Taki wynik można uznać za znakomity. Jak łatwo odczytać z wykresu, punkt wzmocnienia jednostkowego wypada dla czułości 461 (czyli praktycznie dla nastawy aparatu ISO 800). Przekroczenie tego progu powoduje, że za jakość obrazu odpowiadają już tylko i wyłącznie algorytmy cyfrowej obróbki sygnału, a nie tor analogowy matrycy. W związku z czym nie ma żadnego zysku ze stosowania takiej obróbki w aparacie i dokładnie te same efekty uzyskamy niedoświetlając zdjęcie, a następnie korygując ekspozycję w komputerze. W testowanym aparacie punkt wzmocnienia jednostkowego jest ustawiony dość nisko.

Zakres tonalny

Zakres tonalny, będący miarą liczby rozróżnianych przejść tonalnych pomiędzy skrajnymi wartościami czerni i bieli, mówi nam, jak bardzo szum redukuje jakość zdjęcia, powodując posteryzację.

Zakres tonalny wyznaczyliśmy w oparciu o serię zdjęć tablicy Kodak Q-14. Pomiary wykonaliśmy na surowych plikach przekonwertowanych uprzednio do 48-bitowych TIFF-ów bez demozaikowania.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

W Nikonie Z50, dla ISO 100 liczba tonów sięga 528, a to daje 9.0-bitowy zapis danych. To dobry wynik, który daje gwarancję wizualnie gładkich przejść tonalnych, bez widocznej posteryzacji. Canon M6 Mark II zanotował w tej kategorii zaledwie 8.1-bit, natomiast Fujifilm X-T30 – 8.5-bit.

Zakres tonalny na plikach zapisanych w formacie JPEG możemy ocenić wizualnie na wycinkach zdjęć tablicy Stouffer T4110. Kliknięcie na zdjęcie poniżej otworzy wycinek w pełnej rozdzielczości. Odległość pomiędzy sąsiednimi polami szarości wynosi 1/3 EV. Ze względu na ograniczenia ekspozycji, nie byliśmy w stanie wykonać zdjęcia dla maksymalnej czułości Hi2.

ISO Granica czerni i bieli
100
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
200
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
400
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
800
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
1600
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
3200
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
6400
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
12800
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
25600
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
51200
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
102400
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Dynamika tonalna

Dynamikę tonalną wyznaczyliśmy w oparciu o serię zdjęć tablicy Kodak Q-14. Pomiary wykonaliśmy na surowych plikach przekonwertowanych uprzednio do 48-bitowych TIFF-ów bez demozaikowania. Na wykresie przedstawiamy wartości zakresu tonalnego dla wysokiej, dobrej, średniej i niskiej jakości obrazu. Odpowiada to stosunkom sygnału do szumu na poziomie 10, 4, 2 i 1.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Dla najlepszej jakości obrazu przy ISO 100 testowany aparat osiąga 9.9 EV. To znakomity wynik – nawet lepszy, niż w przypadku Nikona D7500, który pozwala testowanemu aparatowi zdeklasować konkurencję. Canon M6 Mark II zanotował bowiem 8.5 EV, a Fujifilm X-T30 (przy ISO 160) – 8.9 EV.

Także dla kryterium SNR=1 dynamika osiąga korzystne rezultaty, a wynik 13.8 EV dla ISO 100 pokazuje, że wykorzystywany jest prawie całkowicie 14-bitowy zapis danych. Dla jakości niskiej, średniej i dobrej zauważyć można charakterystyczny wzrost wyniku pomiędzy ISO 200 a 400 – jest to, znowu, potwierdzenie architektury dual-gain, którą producent zastosował w matrycy.

Poniżej przedstawiamy pełne wykresy SNR wygenerowane na podstawie wykonanych pomiarów dla wszystkich czułości aparatu.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Wartość 0 na osi OX oznacza maksymalną wartość, którą aparat może zapisać w pliku RAW. Na prawej osi OY oznaczyliśmy miejsca dla kryteriów SNR=10 (wysoka), 4 (dobra), 2 (średnia) i 1 (niska). Przy pomocy tego wykresu każdy może oszacować dostępną dynamikę dla wybranej przez siebie minimalnej użytecznej jakości obrazu. Wystarczy poprowadzić poziomą linię wzdłuż wybranego kryterium i odczytać wartość na osi OX, dla której linia ta przecina się z wykresem dla odpowiedniej czułości. Dla przykładu, jeśli uznamy za kryterium minimalnej użytecznej jakości 6 dB, widzimy, że dla ISO 800 dynamika sięga ok. 11 EV.

Przy omawianiu zakresu tonalnego pokazujemy tradycyjnie, jak zachowują się zdjęcia przy obróbce komputerowej, kiedy rozjaśniamy je lub przyciemniamy. Zdjęcia wykonaliśmy przy następujących parametrach ekspozycji: ISO 100, f/16 i 30 s oraz ISO 1600, f/16 i 2 s. Następnie w Lightroomie rozjaśniamy je o +4 EV oraz przyciemniamy o −4 EV, po czym zapisujemy jako zdjęcia 24-bitowe.

Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

0 EV
+4 EV
100 ISO
Z50
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
200 ISO
X-T2
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
1600 ISO
Z50
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
X-T2
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna

Pod względem rozjaśniania ciemnych partii zdjęć minimalnie lepiej wydaje sobie radzić X-T2, w przypadku którego nieco mniej uwydatnia się szum kolorowy. Efekt ten zaobserwujemy zarówno przy ISO bazowym, jak i 1600.

W przypadku przyciemnienia prześwietlonych partii, znowu górą jest bezlusterkowiec Fujifilm. Tutaj jednak różnica może wynikać z innego skalibrowania czułości ISO – zdjęcia wyjściowe z X-T2 są minimalnie ciemniejsze, niż z Z50.

0 EV
−4 EV
100 ISO
Z50
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
200 ISO
X-T2
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
1600 ISO
Z50
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna
X-T2
Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna Nikon Z50 - Zakres i dynamika tonalna